Visie op hekwerken langs het spoor

Bijdrage aan het spoorbeeld

ProRail is van plan om de komende 15 jaar langs het Nederlandse spoor 3000 kilometer aan nieuwe hekken te plaatsen, verspreid over 71.000 locaties in Nederland, om spoorlopers tegen te gaan en aanrijdingen met dieren als reeën, zwijnen, en dassen te voorkomen. Mensen die zich zonder toestemming langs het spoor begeven, veroorzaken dagelijks gemiddeld drie uur vertraging: een kwart van alle vertragingen.

De visie op het spoor en de omgeving daarvan in stad en landschap wordt in het Spoorbeeld (het ontwerp- en vormgevingsbeleid van het spoor), waaraan wij ook een bijdrage hebben geleverd, samengevat in drie basisprincipes:

a De schone, dunne, autonome lijn

b Spoorlijn te gast in landschap en stad

c Reiziger op de eerste rang: onbelemmerd zicht op het landschap.

Hekwerken schermen de baan af, waardoor de spoorlijn betrouwbaarder wordt en deze punctueler gebruikt kan worden. De hekken hebben echter ook een aantal neveneffecten die in strijd zijn met andere ambities van ProRail. Doordat de hekken de baan afschermen, vormen ze een barrière voor de fauna. Hekken zorgen er bovendien voor dat het landschap steeds meer wordt opgedeeld in kleine delen. Hekken kosten veel geld en voor het produceren, plaatsen en onderhouden van hekken zijn grondstoffen en energie nodig, waardoor het plaatsen van grote hoeveelheden hekken op gespannen voet staat met de ambitie van een duurzamer spoor. Ook hebben de hekken grote impact op de uitstraling en vormgeving van de baan en hebben ze veel invloed op het beeld dat de treinreiziger heeft van het landschap.

Wij hebben in opdracht van bureau Spoorbouwmeester een visie gemaakt op het omgaan met de plaatsing van hekken langs het spoor, waarin we de verschillende ambities van ProRail zo veel mogelijk optimaliseren.  We hebben voorstellen voor zo onzichtbaar mogelijke hekwerken, als alternatief voor het standaard ‘ProRail’ hekwerk.

De kern van de visie bestaat uit een beslisboom. Hiermee kan voor elk (gedeelte) van een spoortraject worden bepaald, welke oplossing voor het weren van mensen en dieren het meest geschikt is. Uitgangspunt hierbij is, dat het hek zich als een kameleon aanpast aan het landschap en versnippering van faunagebieden tegen gaat. Om het gevoel van de ‘gekooide reiziger’ te voorkomen wordt zo terughoudend mogelijk omgegaan met het plaatsen en vormgeven van hekwerken.

Locatie: 71.000 locaties in heel Nederland

In samenwerking met: Bureau Spoorbouwmeester, Prorail, medewerkers van Meerjarenplan duurzaamheid

Opdrachtgever: Bureau Spoorbouwmeester

Omvang: 3000 km

Jaar van ontwerp: 2014

Jaar van uitvoering: Vanaf 2015

Website Spoorbeeld

Visie op de omgeving van spoor en station, bijdrage aan het spoorbeeld