Schipbeek – stuw Nieuwe Sluis

Een nieuw perspectief

Stuw Nieuwe Sluis aan de Schipbeek moet vispasseerbaar worden, maar het Waterschap Rijn en IJssel beseft dat de omgeving van de sluis te bijzonder is om de opgave alleen als een overzichtelijke technische inrichtingstaak te zien. Strootman Landschapsarchitecten is daarom gevraagd om een langetermijnperspectief te ontwerpen, voortbouwend op de rijke historie van de plek (zelfs Cornelis Lely heeft aan de Schipbeek getekend).

De Schipbeek is een goed voorbeeld van ingenieuze watersysteem van Oost-Nederland. Vanaf 1400 al zijn er kortsluitingen gegraven door een uitgestrekt moerasgebied om beken richting het oosten te leiden, richting de IJssel en de aan de IJssel gelegen Hanzesteden. De Schipbeek werd zo een belangrijke handelsroute van Twente naar Deventer en bleef dit tot de 19e eeuw, totdat spoor en weg deze rol overnamen. Momenteel wordt de Schipbeek alleen gebruikt als afwateringsnetwerk.

Rondom de Nieuwe Sluis is het netwerk complex. Hier komen twee provincies en twee waterschappen bij elkaar en is er in het verleden letterlijk gevochten om het water. Met als resultaat dat er verschillende watersystemen langs elkaar lopen met de Schipbeek als regionale stroom waar de lokale sloten niet op afwateren.

Aan de hand van 5 perspectieven en een interactieve werksessie hebben wij een langetermijnvisie opgesteld voor de Nieuwe Sluis. Een visie dat weer één aangesloten watersysteem voorziet, waar ruimte ontstaat voor morfologische processen en de beken weer in hun oorspronkelijke dal komen te liggen.

En wat betekent dit alles voor de stuw Nieuwe Sluis? Die kan verdwijnen… Stroomopwaarts worden enkele cascades gemaakt om het water geleidelijk het gewenste peil te geven. De cascades zijn vispasseerbaar. De zandvang vervalt en binnen de beek komt ruimte voor erosie en sedimentatie. De aansluitingen van de Schipbeek/Buurserbeek op de Diepenheimse Molenbeek en de Boven-Regge worden vispasseerbaar gemaakt, zodat de laatste bottle-necks voor vissen in het Schipbeek/Reggesysteem verdwijnen. Verder stellen wij voor om het gegraven deel van de Schipbeek in een dubbele laan te zetten. Daarmee wordt het contrast tussen beek en ‘kanaal’ nog sterker en het systeem van de Schipbeek weer leesbaar.

Locatie: Schipbeek, Overijssel

Opdrachtgever(s): Waterschap Rijn en IJssel

Omvang in ha: 2000ha

Jaar van ontwerp: 2016


Inschrijven nieuwsbrief