Landschapsanalyse Koloniën van Weldadigheid

‘De visionaire wijze waarop Generaal Johannes van den Bosch de grote problematiek van armoede en criminaliteit aanpakte door middel van het stichten van landbouwkoloniën, was een belangrijke inspiratiebron voor veel verlichte denkers in de westerse wereld. Deze ideologie en de nog steeds tastbare uitwerking ervan zijn uniek’. (NL nominatiecommissie, 2011)

Verscholen in de zandlandschappen van Drenthe en Antwerpen heeft in de 19e en 20e eeuw een groot sociaal en landschappelijk experiment plaatsgevonden. Gedurende de eerste grootschalige woeste grondverkopen zag Johannes van den Bosch kans om zijn Koloniën van Weldadigheid te stichten. Binnen zeven jaar ontstonden stapsgewijs de koloniën die we tegenwoordig kennen als Frederiksoord, Willemsoord, Wilhelminaoord, Boschoord, Oost Vierde Parten, Ommenschans en Veenhuizen in Nederland, en Wortel en Merksplas in Vlaanderen. Het hogere doel was hierbij: verpauperde landgenoten een nieuwe basis van bestaan bieden binnen de bescherming van de landbouwkoloniën, om vervolgens kansrijk terug te keren in de normale maatschappij.
De kolonies hebben ook een grote landschappelijke invloed gehad. De grond werd bewerkt, bossen werden aangeplant en er ontstond een uniek leefgebied op de eerst zo woeste gronden. Daarmee werden de eerste stappen gezet in het ontginnen van de grote heidegebieden van het zandlandschap.

In 2011 werd het cultureel en natuurlijk erfgoed van de Maatschappij van Weldadigheid opgenomen op de Voorlopige Lijst Werelderfgoed van Unesco Nederland. Strootman Landschapsarchitecten heeft in nauwe samenwerking met Kenniscentrum Landschap (Rijksuniversiteit Groningen) en specialisten uit België onderzoek gedaan naar de landschappelijke context waarin de Kolonies van Weldadigheid zijn aangelegd en de landschappelijke transformatie die daarna heeft plaatsgevonden. Deze analyse is een belangrijke bouwsteen in de voorbereiding van de definitieve status van Werelderfgoed, die naar verwachting zomer 2018 wordt toegekend.


Locatie:
Verschillende locaties in Nederland (Drenthe) en België (Antwerpen)

In samenwerking met: Rijksuniversiteit Groningen Kenniscentrum Landschap, Jan Bastiaens

Opdrachtgever(s): Provincie Drenthe

Omvang in ha:

Jaar van ontwerp: 2016

Jaar van uitvoering: –


Inschrijven nieuwsbrief