De rivier als Getijdenpark

Van oorsprong is het landschap in de Maas-Rijn delta een estuarium. Het is een dynamisch landschap dat zich kenmerkt door geleidelijke overgangen van zoet naar zout, van diep naar ondiep en van nat naar droog. Een landschap van erosie en sedimentatie onder invloed van de grote rivieren en de zee. Dat alles maakt het landschap rijk aan flora en fauna.

Deze dynamiek van het estuarium is eeuwenlang door mensen steeds verder beteugeld.  Met de ontwikkeling van Rotterdam als havenstad is dit proces in een stroomversnelling geraakt. Deltawerken houden het water buiten de polders. De oevers van de Maas zijn veelal hard en voor de scheepvaart worden de vaarwegen op diepte gehouden. De rivier staat ten dienste van de haven en heeft daarmee een enorme economisch waarde, maar tegelijkertijd een geringe recreatieve en ecologische waarde.

Strootman Landschapsarchitecten en De Urbanisten hebben in samenwerking met partijen uit de regio een landschappelijk raamwerk ontwikkeld dat inspiratie biedt en richting geeft aan de vertaling van de ambitie om van de rivier een ‘Getijdenpark’ te maken. Daarin streven we naar het natuurlijker, meer beleefbaar, beter toegankelijk en aantrekkelijker maken van de rivier in de stedelijke omgeving.

Het raamwerk gaat uit van vier karakteristieken die sturend zijn voor hoe het Getijdenpark gestalte kan krijgen:

  1. Er worden specifieke getijdenmilieus onderscheiden die van elkaar verschillen door de hoeveelheid zout en nutriënten, de waterfluctuatie en de beschikbare ruimte.
  2. Om getijdennatuur te kunnen maken is het belangrijk om de contactzone tussen water en land zo veel mogelijk te vergroten. Daarbij is het belangrijk om de hydrodynamiek van de rivier te benutten.
  3. De aangrenzende landschappen zijn zeer verschillend en maken elk op hun eigen manier contact met de rivier. Deze landschappen verschillen van elkaar door hun ondergrond (zeeklei, veen, duinen), maar ook door menselijke invloed (aanlandpolders, verstedelijking en de ontwikkeling van de haven).
  4. Het Getijdenpark verhoudt zich op verschillende wijzen tot zijn stedelijke context. Aan de noordzijde ligt een reeks van getijdenmilieus, aaneengeregen door de dijk, die de verschillende groene stedelijke ruimten en landschappen verbindt. Aan de zuidzijde ligt de rivier verder weg, veelal vanwege een werkende (grootschalige) haven tussen stad en rivier.

Met het landschappelijke kader en de ontwerpprincipes die hierbij zijn ontwikkeld kan de komende decennia worden gebouwd aan een duurzame rivier met een meerwaarde voor de stad op het gebied van ecologie en recreatie, samenleving, economie en kennisontwikkeling en waterveiligheid.


Locatie: 
Maasmonding tussen Kinderdijk en Hoek van Holland

Opdrachtgever(s): Gemeente Rotterdam

In samenwerking met: De Urbanisten

Omvang: 40km lang

Jaar van ontwerp: 2016


Inschrijven nieuwsbrief